Meme dokusunu oluÅŸturan süt bezleri ve süt kanallarını döşeyen hücrelerin kontrolsüz olarak çoÄŸalmaları ve büyümeleri durumuna meme kanseri denir. Meme kanserleri tüm dünyada olduÄŸu gibi ülkemizde de kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Kadınlarda görülen her 3 kanserden birisi meme kanseridir. Her 8 kadından birinde yaÅŸamları boyunca meme kanseri geliÅŸme riski vardır.  

 

Meme kanseri genetik ve çevresel faktörlerin etkisi sonucu meydana gelir. Kadınlık hormonlarından biri olan östrojene maruziyet önemli bir faktördür. 11 yaşından önce adet görmeye baÅŸlamak, 55 yaşından sonra menapoza girmek, doÄŸum yapmamış olmak veya ilk doÄŸumu 40 yaşından sonra yapmak, hormon replasman tedavi almak östrojen maruziyetine sebep olarak riski artırmaktadır. Bunun dışında ailede kanser öyküsü olması, diyet ile ilgili faktörler, stres, yaÅŸ, alkol ve sigara diÄŸer risk faktörleridir.  

 

Korunmak için başta beslenmemize dikkat etmemiz gerekiyor. Turunçgiller, nar, elma, brokoli, brüksel lahanası, karnıbahar gibi meyve ve sebzeler, içindeki zengin omega 3 kaynağından dolayı balık, soya sütü gibi gıda maddelerinden zengin beslenme; yağlı yiyecekler, şeker, alkol ve aşırı miktarda kırmızı etten az beslenme önemlidir. Bunun yanısıra düzenli olarak yapılacak yürüme gibi sporlar ve stresten uzak, sakin bir yaşam koruyucu faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Memede ele gelen şişlikler, meme boyutunda veya şeklinde belirgin değişiklik, meme cildinde renk değişikliği, yara, çukurlaşma, portakal kabuğu görüntüsü, meme başında çekilme olması veya akıntı gibi şikayetler temel belirtiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bazen memede bir değişilik olmaksızın koltuk altında şişlik ele gelmesi ilk belirti olabilir.

 

Ulusal Tarama Standartlarına göre her kadının 20 yaşında baÅŸlamak üzere ayda bir kez kendi kendine meme muayenesi yaptırması, 20-40 yaÅŸ arasında 2 yılda bir kez doktor muayenesi yaptırması, 40 yaşından sonra yılda bir kez doktor muayenesi yaptırması ve 40-69 yaÅŸları arasında 2 yılda bir kez mamografi yaptırması önerilmektedir. Hastalarda bulunan risk faktörlerine göre bu kriterler deÄŸiÅŸtirilebilir.  

 

Kendi kendine meme muayenesi her kadın tarafından 20 yaşından itibaren yapılmalıdır. Yapılması kolay, maliyet gerektirmeyen ve her hangi bir malzemeye ihtiyaç duyulmayan bir yöntemdir. Muayene adet gören kadınlarda adetten sonraki 5-7. günlerde, adet görmeyen kadınlarda ise her ayın aynı gününde (örneğin her ayın ilk günü) yapılmalıdır. Önce belden üst tarafı soyunularak ayna karşısında 3 pozisyonda (eller yanda, eller belde ve eller ensede iken) gözlem yapılır. Daha sonra duş alırken veya sırtüstü uzanırken muayene edilecek meme tarafındaki el enseye götürüldükten sonra karşı tarafın 2,3 ve 4. parmakların iç kısmı ile meme dokusu göğüs kafesine doğru bastırılarak tüm meme dokusunu muayene etmek gerekir.

 

Mamografi sıklıkla hiç meme kanserinin erken yakalanması için tarama amacıyla yapılmaktadır. Böylece meme kanserleri henüz ele gelen bir bulgu oluşturmamışken, başka bir alana sıçrama yapmamışken saptanmaya çalışılmaktadır. Mamografi ile bir meme kanseri ele gelmeden 3-4 yıl önce yakalanabilmektedir. Meme ile ilgili şikayeti bulunan kadınlarda ise mamografi şikayetin kaynağını aydınlatmak için yani tanısal amaçla ile yapılmaktadır.

 

Meme kanseri erken evrede yakalanabilirse tamamen tedavi edilebilir bir kanserdir. Erken evre meme kanseri tespit edilerek cerrahi olarak tedavi edilmiş hastalarda uzun dönem takiplerde sağkalım oranları %100'e yakın olarak bulunmuştur.